Korsana hayır

Korsan içerik bedava değil. Bedelini başkası ödüyor — çoğu zaman da sen.

Korsan içerik nedir

Hak sahibinin izni olmadan çoğaltılan, dağıtılan ya da internete konulan her şey: maç yayını, film, dizi, müzik, kitap, oyun ve lisanssız yazılım. Parayla satılıp satılmaması fark etmiyor; belirleyici olan iznin olup olmadığı.

"Zaten herkes yapıyor" ya da "bir kişiden ne olacak" en yaygın iki mazeret. İkisi de aynı yanılgıya dayanıyor: zararın görünmez olması, yok olduğu anlamına gelmiyor.

Önce sana zarar veriyor

Korsan içerik dağıtan siteler bir hayır kurumu değil; bir gelir modeli var ve o model genellikle sensin.

Zararlı yazılım. Sahte "oynat" ve "indir" düğmeleri, crack ve keygen dosyaları, tarayıcı eklentileri. Fidye yazılımlarının en yaygın bulaşma yollarından biri lisanssız yazılım kurulumudur.
Kart ve hesap dolandırıcılığı. "Ücretsiz üyelik, sadece kart doğrulaması" ekranları, sahte ödeme sayfaları, kopyalanmış giriş formları.
Veri hırsızlığı. İzinsiz bildirim, arama geçmişi ve cihaz bilgisi toplama; toplananların üçüncü taraflara satılması.
Destek ve güvenlik yok. Lisanssız yazılım güncelleme almaz; bilinen açıklar cihazında açık kalır.

Sonra emeğine karşılık almayana

Bir maç yayınının arkasında kameraman, spiker, yönetmen, saha ve kurgu ekibi var. Bir filmin arkasında yüzlerce kişilik bir set. Bir yazılımın arkasında yıllarca çalışmış bir ekip.

Bu işlerin ortak yanı: gelir doğrudan kullanımdan geliyor. Gelir düştüğünde ilk kesilen yerler de hep aynı — küçük yapımlar, bağımsız sanatçılar, altyapı, kadın sporları ve amatör branşlar. Büyük olan ayakta kalıyor; kaybeden çeşitlilik oluyor.

Hukuken durum ne

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu izinsiz çoğaltmayı, yaymayı ve umuma iletmeyi suç sayar; hapis ve adli para cezası öngörür. Ticari amaç aranmaz.
5651 sayılı kanun kapsamında bu içeriklere erişim engellenir ve içerik yayından çıkarılır.
Kurumsal kullanımda ayrıca idari sorumluluk doğar: iş yerinde lisanssız yazılım, şirketin ve yöneticinin sorumluluğundadır.

Bu sayfa hukuki görüş değildir; somut bir durumda avukata danışılmalıdır.

Yasal yolun karşılığı var

En sık duyulan itiraz "pahalı". Çoğu alanda ücretsiz ya da düşük maliyetli yasal seçenek zaten var:

Spor yayını

A Milli Takım maçları ve UEFA kupalarında haftalık seçilen maçlar TRT ekranlarında şifresiz. Kalanı beIN SPORTS, TOD ve tabii aboneliğiyle.

Film ve dizi

Yasal platformların ücretsiz ve reklam destekli paketleri var. Ayrıca TRT arşivi, kütüphane üyelikleri ve telif süresi dolmuş yapımlar tamamen serbest.

Müzik

Reklamlı ücretsiz kademeler sanatçıya telif ödüyor; korsan indirme ödemiyor.

Yazılım

Neredeyse her ticari yazılımın açık kaynak karşılığı var (LibreOffice, GIMP, Blender, Krita, Inkscape). Öğrenciysen çoğu ticari yazılım ücretsiz.

Kitap ve akademik yayın

Kütüphaneler, açık erişim arşivleri ve telifi düşmüş eserler için dijital kütüphaneler.

Nasıl anlarsın

Kaynak belli mi? Hak sahibinin kendi sitesi ya da bilinen bir platform mu?
Ücretsiz olmaması gereken bir şey ücretsiz sunuluyorsa sebebini sor.
Kart bilgisi "sadece doğrulama için" isteniyorsa, o bir doğrulama değil.
İzlemek için eklenti, oynatıcı ya da "kodek" kurman isteniyorsa vazgeç.

Nereye bildirilir

Korsan içerikle karşılaştığında bildirebileceğin resmî yollar var:

Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü — eser sahipliği ve korsan yayın ihbarı.
BTK / USOM — zararlı ve dolandırıcılık içerikli siteler.
Hak sahibinin kendisi — yayıncı, yapımcı ya da yazılım firması. Çoğunun kendi ihbar formu var ve en hızlı sonuç oradan çıkıyor.

Bu sayfa bir kamu spotudur; herhangi bir kurum adına yayımlanmamıştır. saatkacta.live yalnızca maçın hangi resmî kanalda olduğunu yazar: yayın, oynatıcı ya da izleme bağlantısı barındırmaz.